Genetik miras kanserin yayılmasından sorumlu mu ?

Bazen kanser durağandır, ancak sıklıkla vücuttaki yeni yerlere yayılarak metastaz yapar. Tümör hücrelerinin içinde ortaya çıkan genetik mutasyonların bu yıkıcı olaylara yol açtığından uzun süredir şüphelenilmektedir.

Şimdi araştırmacılar ilk kez kendi mevcut genetiğimizin metastazı teşvik edebileceğini gösterdiler.

Nature Medicine‘de 25 Mayıs’ta yayınlanan yeni bir çalışma, birinin genomunda doğumdan itibaren taşınan tek bir gendeki farklılıkların, bir tür cilt kanseri olan melanomun ilerlemesini değiştirebileceğini öne sürmektedir. Araştırmacılar bu kalıtsal varyasyonların diğer kanser türleri üzerinde de aynı etkiye sahip olabileceğinden şüpheleniyor.

Metastazın gizemi

Metastaz, kanser hücreleri, başka yerlerde yeni tümörler oluşturmak için orijinal dokudan uzaklaştığında, kanser ölümlerinin çoğuna yol açan bir durumda ortaya çıkar. Bilim adamları, başlangıçta normal hücrelerdeki mutasyonlar nedeniyle ortaya çıkan kanser hücrelerinin, daha fazla mutasyondan sonra seyahat yeteneklerini kazandıklarından şüpheleniyorlardı. Ancak onlarca yıl süren araştırmalardan sonra, henüz metastazı teşvik eden genetik bir değişiklik bulamadılar.

Önceki araştırmalarda, herhangi bir kanser ortaya çıkmadan önce tüm hücrelerin DNA’sında bulunan ve melanomun yayılmasını etkileyebilecek APOE adlı bir gen tanımlanmıştı. Bu gen, kanser hücreleri tarafından metastaz yapmak için kullanılan, kan damarları oluşturma, sağlıklı dokuya doğru derinleşme ve tümörle savaşan bağışıklık hücreleri saldırısına karşı koyma gibi bir dizi sürece müdahale ettiği görülen bir protein üretir.

Genin her bir versiyonuna sahip farelerle yapılan deneylerde, araştırmacılar ApoE4’lü olanlarda tümörlerin en küçük büyüdüğünü ve en az yayıldığını buldular. Daha yakından bakıldığında ApoE4’ün tümör hücrelerine bağışıklık tepkisini arttırmak açısından ApoE’nin en etkili versiyonu olduğu ortaya çıktı. Diğer varyantlara sahip hayvanlarla karşılaştırıldığında, ApoE4 taşıyan fareler, melanom tümörüne karşı daha fazla savaşan T hücre ve daha az kan damarı bulundurdu.

Daha iyi tedaviye doğru

300’den fazla insan melanom hastasının genetik verileri fare deneylerini yansıtıyor: Ortalama olarak, ApoE4 olan insanlar en uzun süre hayatta kalırken, ApoE2 olanlar en kısa süre yaşadılar. Bu bağlantı, doktorların kanserlerinin ilerleme riskini değerlendirmek için hastaların genetiğine bakabileceğini düşündürmektedir.

Melanom hastalarına bazen bağışıklık sistemlerini kansere karşı daha iyi savaşmaları için teşvik eden terapiler uygulanır. Ekibin hastalardan edindikleri verilerin analizi ve farelerle yapılan deneyler, ApoE4’lü olanların bağışıklık artırıcı tedavilere en iyi şekilde yanıt verdiğini gösterdi.

Örneğin ApoE2, artmış metastaz riski ile ilişkiliydi. Şu ana kadarki kanıtlar ApoE3’ün metastazı baskılama yeteneğinin diğer ikisininki arasında olduğunu düşündürmektedir.

Çıkarımlar kanserin ötesine uzanabilir. Diğer çalışmalar, ApoE’deki varyasyonların Alzheimer hastalığına katkıda bulunduğunu göstermiştir: ApoE4, kanser ilerlemesini bastırmanın aksine, bu nörodejeneratif bozukluk riskini arttırmaktadır.

Rockefeller University. (2020, May 25). Study reveals first evidence inherited genetics can drive cancer’s spread. ScienceDaily. Retrieved May 25, 2020 from www.sciencedaily.com/releases/2020/05/200525115641.htm

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir