Evren yapısını nasıl elde etti?

Photo by NASA on Unsplash

Evren milyarlarca gökada ile doludur – ancak uzaydaki dağılımları tek tip olmaktan uzaktır. Bugün evrende neden bu kadar çok yapı görüyoruz ve hepsi nasıl oluştu ve büyüdü?

Carnegie’nin Şili’deki Las Campanas Gözlemevi’ndeki Magellan Baade Teleskobu kullanılarak yapılan on binlerce gökada araştırması, bu temel gizemi yanıtlamak için yeni bir yaklaşım sağladı. Carnegie’nin Daniel Kelson liderliğindeki sonuçlar, Kraliyet Astronomi Derneği Aylık Bildirimleri’nde yayınlandı.

İlk galaksiler, evreni son derece enerjik parçacıkların sıcak, bulanık bir çorbası olarak başlatan Big Bang’den birkaç yüz milyon yıl sonra kuruldu. Bu parçacıklar çorbası ilk patlamadan dışarı doğru genişledikçe soğudu ve parçacıklar nötr hidrojen gazını oluşturdu. Bazı bölgeler diğerlerinden daha yoğundu ve sonunda yerçekimi yüzünden evrenin dış yörüngesi ve tüm malzeme içeriye çöktü ve kozmostaki ilk yapı kümelerini oluştu.

Hem büyük hem de küçük yapıların başka yerlerde değil, bazı yerlerde oluşmasına izin veren yoğunluk farkları uzun zamandır devam eden bir ilgi konusu olmuştur. Şimdiye kadar, gökbilimcilerin evrendeki yapıların son 13 milyar yılda nasıl büyüdüğünü modelleme yetenekleri matematiksel sınırlamalarla karşı karşıya kaldı.

Carnegie’den Louis Abramson, Shannon Patel, Stephen Shectman, Alan Dressler, Patrick McCarthy ve John S. Mulchaey ve Uber Technologies’den Rik Williams’ın da bulunduğu araştırma ekibi,
ilk kez, tek tek öncü-yapıların büyümesinin hesaplanabileceğini ve daha sonra tüm alan üzerinden ortalamasının alınabileceğini göstermiştir.

Böylece araştırmacılar, daha yoğun kümelerin daha hızlı büyüdüğünü ve daha az yoğun kümelerin daha yavaş büyüdüğünü ortaya koydular.

Daha sonra geriye doğru çalışıldı ve belirli yoğunluktaki dalgalanmaların orijinal dağılımlarını ve büyüme oranlarını belirleyebildiler, Bu dalgalanmalar eninde sonunda bugün gördüğümüz gökadaların dağılımını belirleyen büyük ölçekli yapılar haline gelecektir.

Özünde bu çalışma yoğunluk dalgalanmalarının gerçek evrende nasıl olduğu ve nasıl büyüdüğüne dair basit ama doğru bir açıklama sağladı.

Carnegie Institution for Science. “‘Elegant’ solution reveals how the universe got its structure: A direct, observation-based test of one of the pillars of cosmology.” ScienceDaily. www.sciencedaily.com/releases/2020/04/200427125120.htm (accessed April 27, 2020).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir